Meme kanseri kadýnlarda en sýk görülen kanser türü. Neredeyse her 8 kadýndan
biri yaþamý boyunca meme kanserine yakalanýyor ve kadýnlarda görülen tüm
kanserlerin % 33 ünü meme kanseri oluþturmakta.
Son yýllarda kanserle ilgili en ciddi ve kayda deðer çalýþmalar meme kanseri
alanýnda olmakta. Hem genetik hem teknik ve hem de farmakolojik alanda neredeyse
bir çað atlandý.
Tarama programlarý ve tetkiklerle ölüm oraný azaltýlabilen nadir kanserlerden
bir tanesi. Erken taný mümkün ve bu sayede hem yaþam normal süresinde devam
ediyor hem de kozmetik kayýplar olmuyor.
Tüm bu nedenler sayesinde meme kanserine olan ilgi bilimsel ve sosyal alanda
artarak sürmekte.
Dünyanýn tüm ülkelerinde tarama programlarýnýn yaygýnlaþtýrýlmasý, týbbi
geliþmelerin desteði, konu ile ilgili organizasyon ve kuruluþlarýn artmasý ve
toplumsal bilinç oluþturularak çok yönlü savaþým sürmektedir. Meme kanseri ile
mücadele birçok ülkede ve ülkemizde bir saðlýk politikasý haline gelmektedir.
Bu noktada hekimlere, kadýnlarýmýza, basýna ve toplumun tüm kesimlerine önemli
görevler düþüyor. Öncelikle meme kanserinin önlenebilir ve tedavi edilebilir
olduðunu bilmemiz ve anlatmamýz gerekiyor. Günümüzde meme kanserinde sað kalým
oranlarý neredeyse % 90 larý bulmuþtur. Yapýlmasý gerekenleri sýralarsak;
korunma, tarama, tedavi ve rehabilitasyondur. Bu basamaklarýn tümünde en önemli
rolü eðitim ve farkýndalýk meydana getirme oluþturmaktadýr. Bunlar öncelikle
hekimlerden baþlayarak ulusal programlar olarak toplumun tüm kesimlerine
ulaþtýrýlmalýdýr.
Tedavinin baþarý þansýný en çok etkileyen faktör erken teþhistir. Erken teþhiste
ise en etkili yöntemler kendi kendine muayene ve mamografidir.
Her ay kadýnýn kendi kendine meme muayenesi yapmasý, onun meme dokusunu daha iyi
tanýmasýna ve herhangi deðiþikliði çok çabuk hissetmesine olanak tanýr.
Kendi kendine meme muayenesi çok kolaydýr ve tüm kadýnlar tarafýndan rahatlýkla
yapýlabilir.
Kendi kendine meme muayenesi için en uygun zaman âdetinizin bitmesinden sonraki
2 veya 3. gündür. Ayrýca banyo sýrasýnda sabunlu iken yapmak kitlelerin daha
kolay fark edilmesini saðlayabilir.
Kendi kendine meme muayenesi için sað kolunuzu baþýnýzýn altýna yerleþtirin. Sol
elinizin orta üç parmaðýnýn tabanlarýný (uç kýsýmlarý) kullanarak kitle ya da
kalýnlýklarý hissedin. Memelerinizi hissetmek için yeterince sýkýca bastýrýn.
Muayene sýrasýnda dairesel veya aþaðý yukarý dilimler halinde hareket edin. Daha
sonra ayný iþlemi sol memeniz için tekrar edin.
Daha sonra aynanýn önünde durarak memelerinizin görüntüsüne bakýn. Görünümde
herhangi bir deðiþiklik, derinin çekilmesi ya da meme baþýnda deðiþiklik,
kýzarýklýk ya da akýntý olup olmadýðýna bakýn.
20 yaþýndan sonra her kadýna kendi kendine meme muayenesi yapmasý
önerilmektedir.
Bu iþlem sýrasýnda anlatýlan bulgulardan biri ile karþýlaþýlýrsa hekime
baþvurmak gerekir.
Mammografi, düþük dozda çekilen özel bir meme röntgen filmidir. Memede, muayene
ile saptanamayacak kadar küçük anormalliklerin tespit edilmesi ve bunlarýn
görüntülenmesi amacý ile çekilir. Mammografi meme kitlelerini milimetrik düzeyde
iken tespit edebilen böylece kanserin tespitinde en az 3-4 yýl kazandýrabilen
bir yöntemdir. Sonuçta sað kalma oranlarý % 98 lere çýkabilmekte ve kadýnlar
memelerini kaybetmek zorunda kalmamaktadýrlar.
Dünya saðlýk örgütünün mammografi çekimi için öngördüðü takvim þöyledir:
35-40 yaþ arasýnda temel mammografi (daha sonraki tetkiklerde karþýlaþtýrmak
için temel oluþturur),40-50 yaþ arasýnda 1 veya2 yýlda bir kez mammografi ,50
yaþýndan sonra yýlda bir kez mammografi çektirilmelidir. Ancak doktorlarýn
önerisi ile her yaþta ve daha sýk mammografi çekilmesi mümkündür. Tarama
programlarýnda ise 50 yaþýndan sonra 2 yoýlda bir mamografi yapýlaktadýr.
Sonlanma yaþý ise 65 tir.
Mammografi hakkýnda iki yanlýþ inanýþ vardýr, bunlar can yakýcý ve zararlý bir
yöntem olduðudur. Bunlarýn ikiside doðru deðildir.
Mammografi çekiminde kullanýlan X ray düþük dozda olduðundan zarar vermez. Rutin
kontroller için meme geliþiminin bittiði 35 yaþýndan sonra mammografi çekilir
iken daha gençler için ancak þüpheli bir durum varsa mammografi çekilir.Mammografi
meme geliþiminin tamamlandýðý her yaþta gerekli görülürse çekilebilir.
Mammografinin genç yaþlarda çekilmemesinin nedeni zararlý olduðu için deðil,
gençlerde meme dokusu çok yoðun olduðu için istenen kalitede görüntü elde
edilememesidir. Dozu standartlara uygun mamografinin vereceði zarar ihmal
edilecek kadar düþüktür.
Mamografide alýnan radyasyonun dozunun ömür kýsaltýcý etkisi;